Afscheid Bhumibol met Thaise pracht en praal

Juridisch medewerkster Madee moet er lang voor sparen. Ondanks haar goede baan. Het leven in Bangkok is duur en bovendien stuurt ze elke maand, zoals een goede dochter betaamt, geld naar haar ouders op het arme platteland. Vlak voor haar 30ste verjaardag koopt ze eindelijk de felbegeerde, kleurige outfit van een in Thailand populaire Zuid-Koreaanse modeontwerper. Ze is nu 31 en heeft de aanwinst nog niet gedragen.

Sinds het overlijden ruim een jaar geleden van koning Bhumibol, kleden de 9 miljoen inwoners van de Stad der Engelen zich in het zwart – een van de westerse gebruiken die de stedelingen een eeuw geleden kopiëren, als redelijk succesvol argument richting koloniale machten, dat Thailand een geciviliseerd land is dat je met goed fatsoen niet binnen valt. Witte kleding en een kaal geschoren hoofd – dat was tot begin vorige eeuw in het voormalige Siam een teken van rouw.

Crematiepaleis is met goud bekleed

Maar de koninklijke crematie donderdag 26 oktober is alles behalve westers ingetogen.

Kleurrijke pracht en praal met zang en dans volgens eeuwenoude boeddhistische en brahmaanse tradities, begeleiden de vorst naar zijn heilige berg. Een rustplaats, door duizenden bouwvakkers en kunstenaars gesymboliseerd in een van kostbaar sandelhout opgetrokken en met goud beklede crematietempel – 54 meter hoog, 3600 vierkante meter groot en vol gouden mythische beelden en voorwerpen die aan de in leven langstzittende vorst herinneren: met aan hem toegeschreven uitvindingen als de waterzuiveringsmolen en de door hem met verve bespeelde saxofoon.

Voor de hoge gasten – onder andere de koninginnen Maxima en Mathilde – zijn paviljoenen gebouwd, die net als het crematiebouwwerk na ongeveer een maand worden afgebroken. Ze zullen zes processies met in totaal bijna 6000 in traditionele kledij gestoken militairen en dansers aan zich voorbij zien trekken.

13 miljoen hai trotseren drukte, hitte en regen

Madee zal er ook zijn. Samen met collega’s hoopt ze plek te vinden langs de processieroute. Drukte, hitte en mogelijke tropische buien trotserend. Ze wil er bij zijn, al stond ze eerder al tien uur – ja, tien uur – n de rij om in het Grote Paleis het gebalsemde lichaam eer te bewijzen. Ruim 13 miljoen landgenoten – 1 op de 5 Thai – deden het zelfde.

Voor Madee en veel generatiegenoten was de 88-jarige Bhumibol – die 70 jaar op de troon zat, ze weet niet beter – meer dan een koning.

Hij was een vader, zegt ze. Een weldoener. Hij zette zich altijd in voor zijn volk. Hij was de spil waar alles om draait. Zijn portret hing thuis en op school prominent aan de muur. Elke avond zag ze hem uitgebreid op tv. Uit zijn naam kreeg ze een studiebeurs. En haar diploma.

Hij was het ook die alle eer kreeg en krijgt voor de ontwikkeling van Thailand tijdens zijn bewind. Niet de gekozen regeringen, van welke kleur dan ook. Ook niet de militaire junta’s, die regelmatig om voor hun moverende redenen orde op zaken zetten.

Praten over kritiek nu niet gepast

Ze weet dat er landgenoten zijn met kritiek op het koningshuis.

Ze las over de oude man, die naar het gevang moest omdat hij vraagtekens plaatste bij de heldenrol van een koning 400 jaar geleden. Ze kent de student die recent 2,5 jaar cel kreeg na verspreiden van een kritisch BBC-artikel.

Ze denkt dat Bhumibol er zelf geen moeite mee had. Maar de regering moet het koningshuis als ’s lands fundament natuurlijk wel beschermen. Al gaat dat soms ver, vindt ze ook als jurist. Maar vlak voor het grote afscheid vindt ze het niet gepast om daar verder over te praten.

Haar kleurige nieuwe jurk hangt nog steeds in de kast. Maar in november – na alle ceremonies – komt die er uit om plaats te maken voor de zwarte, die ze de komende dagen draagt.

Het crematiepaleis is tot 30 december dagelijks te bezichtigen. Er is een ingang speciaal voor buitenlanders. Entree vrij. Vaste looproute van anderhalf uur. Geen korte broeken, korte mouwen, slippers. 

Dit artikel verscheen in verkorte vorm in De Groene Amsterdammer

 

 

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.